CAD

Česká aliance pro
dialýzu

Czym jest dializa?

Dializa jest procesem, podczas którego z ciała usuwane są odpady metaboliczne, które w przypadku zdrowej osoby usuwają nerki.

Proces ten nie jest terapią, ponieważ w żaden sposób nie leczy nerek, ale jest zabiegiem bezpośrednio ratującym życie. Niepoddanie osoby z niewydolnością nerek dializie doprowadziłoby do jej śmierci. Prawidłowo wykonana dializa jest związana z przestrzeganiem odpowiedniego stylu życia (przede wszystkim diety), pozwala jednak na utrzymanie wysokiej jakości życia chorych.

Podstawowe techniki przeprowadzania dializy

Hemodializa (HD)

Hemodializa jest procesem, podczas którego krew pacjenta oczyszczana jest za pomocą specjalnego urządzenia do hemodializy (tzw. sztuczna nerka). Proces ten, który powtarza się zazwyczaj trzy razy w tygodniu, trwa od czterech do pięciu godzin, przeprowadzany jest w ambulatoryjnych stacjach dializ.

Hemodializa wykorzystuje mechanizm dyfuzji, czyli przejścia substancji rozpuszczonych przez półprzepuszczalną błonę. Błona oddziela krew od roztworu dializacyjnego. Substancje niepożądane o wysokim stężeniu w krwi są przenoszone do środowiska o niższym stężeniu, a więc roztworu dializacyjnego. W ten sposób z krwi usuwane są substancje składające się z małych molekuł (mocznik, kreatynina, itd.), jak również nadmiar płynów z układu krwionośnego pacjenta. Składniki te przechodzą do roztworu dializacyjnego, by następnie wraz z nim opuścić urządzenie do dializy jako odpad.

Hemodiafiltracja (HDF)

Oczyszczanie krwi pacjenta za pomocą metody hemodiafiltracji przeprowadza się z wykorzystaniem specjalnych urządzeń do dializ, podobnie jak w przypadku metody HD. W ostatnich latach, gdy liczba zabiegów przeprowadzanych metodą HDF na całym świecie znacząco wzrasta, producenci dostosowali się do tego trendu i opracowali specjalny sprzęt do efektywnej i komfortowej realizacji metody HDF jak dla pacjenta, tak i dla personelu.

Hemodiafiltracja jest połączeniem hemodializy i hemofiltracji. Do oczyszczania krwi wykorzystywana jest dyfuzja zapewniająca skuteczne usuwanie substancji niskomolekularnych, jak i filtracji (której objętość przekracza 20 litrów w trakcie jednego zabiegu), dzięki której usuwane są również substancje o większych molekułach. Dostępność urządzeń, które są w stanie przygotować roztwór zastępczy z koncentratu dializacyjnego i wody na miejscu i bez konieczności podłączania dużych worków jest powodem rosnącej popularności opisywanej metody.

Ciągła dializa otrzewnowa (CPD)

Dializa otrzewnowa jest typem techniki, gdy krew oczyszczana jest w ciele pacjenta przez otrzewną (peritonei). Do ciała doprowadzany jest cztery do pięć razy dziennie specjalny roztwór (podczas gdy stary roztwór zastępowany jest ręcznie nowym), który wykonuje czyszczenie krwi. Jedna wymiana trwa z przygotowaniem około 30 minut. Nie ma potrzeby stosowania specjalnego sprzętu. W kraju metoda ta stosowana jest rzadziej (ok. 8% pacjentów) i podlega ścisłemu wskazaniu lekarza.

Automatyczna dializa otrzewnowa (ADO)

Ta metoda dializy otrzewnowej odbywa się za pomocą specjalnego urządzenia zwanego „cycler“. Wymiana odbywa się wyłącznie w nocy przez około 10 godzin. W tym czasie przebiega 4 lub 5 pełnych wymian lub większa liczba wymian niepełnych - zgodnie z harmonogramem dializy. Rano można opróżnić substancję z otrzewnej, jednak w niektórych przypadkach roztwór dializacyjny pozostaje w jamie otrzewnowej pacjenta podczas dnia. Dokładna liczba wymian, typ roztworu i zalecany czas przetrzymania roztworu w jamie brzusznej pacjenta określa lekarz. Jest to metoda drugiego wyboru dla pacjenta, która również podlega ścisłemu wskazaniu lekarza. Ponadto znacznie obciąża finansowo kasy chorych.

powrót w górę